Posts

Showing posts with the label Compost

जमिनीतील सेंद्रिय कर्ब व शेतीतील त्याचे महत्त्व

Image
बरेच शेतकरी माती परीक्षण करतात किंबहुना ते करायलाच पाहिजे. माती परीक्षण अहवालात सेंद्रिय कर्ब आपल्या जमिनीमध्ये किती प्रमाणात आहे, याबाबत माहिती दिलेली असते. परंतु शेतकऱ्यांना त्या बाबत माहिती नसते.    तर आज आपण सेंद्रिय कर्ब याबाबत जाणून घेऊ या......  जमिनीतील सेंद्रिय कर्ब- मातीतील सेंद्रिय कर्ब किंव्हा सेंद्रिय कार्बन हा जमिनीतील सेंद्रिय पदार्थ मोजण्याचा घटक आहे. सेंद्रिय पदार्थ बहुतेक मातीच्या 2-10% या प्रमानात असते, आणि शेतीमध्ये मातीच्या भौतिक, रासायनिक आणि जैविक घडामोडीत याची खूप महत्वाची भूमिका असते.  सेंद्रिय पदार्थ अन्नद्रव्य धारण करणे आणि  त्यांची जमिनीत उलाढाल करणे , मातीची रचना घडविणे, जमिनीत ओलावा टिकवून ठेवणे आणि त्याची पिकाला उपलब्धता करून देणे असा महत्वाचा रोल सेंद्रिय कर्बचा असतो. या व्यतिरिक्त प्रदूषनाचा ऱ्हास आणि कार्बन सीक्वेस्ट्रेशनमध्ये यावर आवलंबून असते. मातीतील सेंद्रिय पदार्थ- सेंद्रिय पदार्थ म्हणजे प्रामुख्याने कार्बन, हायड्रोजन आणि ऑक्सिजनचा यापासून बनलेले असते आणि त्यात खूप कमी प्रमाणात इतर घटक जसे- नायट्रोजन, फॉस्फरस, सल्फर, पोटॅ...

कंपोस्ट तयार करण्याचे प्रभावी तंत्रज्ञान- (प्रभावी सूक्ष्मजीवाणू द्रावण) Effective Microorganisms- (इफेक्टीव मायक्रोओर्गानिझम)

Image
कंपोस्ट तयार करण्याचे प्रभावी तंत्रज्ञान- (प्रभावी सूक्ष्मजीवाणू द्रावण)  Effective Microorganisms- (इफेक्टीव मायक्रोओर्गानिझम) मित्रहो , शेतकऱ्यांना शेती   कसणे   दिवसेंदिवस कठीण होत आहे , कारण शेतीमध्ये येणारा अधिक खर्च   हे   एक   महत्वाचे कारण लक्ष्यात येते , जसे निविष्ठा वरील अतिरिक्त खर्च ,  खते   आणि कीटकनाशकावरील खर्च , मशागत आणि मजुरी खर्च आदी.   मग जर ,   खर्च कमी करण्याच्या दृष्टीने विचार केल्यास असे लक्षात येते   की , काही गोष्टी अतिशय आवश्यक आहेतच , ज्यात खर्च कमी करणे आपल्या आवाक्यात नाही. परंतु बाहेर च्या बाजारातून आणाव्या   लागणाऱ्या   गोष्टींपैकी   एक   गोष्ट नक्कीच आपण कमी करू शकतो , आणि आपल्या खर्चात बचत करू शकतो ,......   ते   आहे कंपोस्ट   खत ! कंपोस्ट   खत   तयार करण्याच्या बऱ्याच पद्धती आहेत , त्या पैकी बर्याच किचकट , कठीण , किंव्हा जास्त व्यवस्थापन करण्याची गरज असणाऱ्या आहेत. जसे, गांडूळखत तयार करण्यासाठी गांडूळाचे व्यवस्थापन करणे , बेड तयार करणे आदी खूप कठी...