Posts

जुगाडातून आत्मनिर्भर

Image
  जुगाडातून आत्मनिर्भर भारत खेड्यापाड्यात विभागला असल्यामुळे सूक्ष्म व्यवसाय ( Micro Business ) हा ग्रामीण विकासाचा महत्त्वपूर्ण अंग आहे. अश्याप्रकारच्या व्यवसायातून स्वरोजगाराची निर्मिती होते, आणि स्वतःबरोबरच परिवाराला आत्मनिर्भर करण्यास मदत होते. असाच  एक ग्रामीण भागातील सज्जन श्री. नरेशभाऊ पवार मु. भद्रावती, जिल्हा- चंद्रपूर हे आत्मनिर्भर झाले आहेत.   नरेशभाऊंनी जुगाड करून त्यांच्या M -80 गाडीला थ्री-व्हीलर मध्ये रुपांतरीत करून कटलरी व्यवसायातून दिवसाला ८०० ते १००० रुपये पर्यंत उत्पन्न घेत आहेत. ग्रामीण भागातील परीवाराची  उपजीविका चालविण्याकरिता इतके पैसे पुरेसे आहेत , ज्यात मुलांचे शिक्षण , आरोग्य , रोजची उपजीविका आरामात केली जाऊ शकते. अगोदर नरेशभाऊ हे सायकलवरून हा व्यवसाय करायचे, त्यावेळेस जवळपासच्या फक्त १ किंव्हा २ गावात फिरून दिवसाला १५० ते २०० रुपये पर्यंत उत्त्पन्न मिळवायचे , त्यात परिवार चालवणे त्यांना खूप कठीण व्हायचे. त्यानंतर त्यांनी व्यवसाय वाढविण्याकरिता जुगाड करून M -80 गाडीला थ्री-व्हीलर तयार केली, आता ते रोज ५ ते ६ गावात जातात आणि ८००-१००० रुप...

FPO- FAQ Series (Part- 2)

Image
  FPO - शेतकरी उत्पादक संस्थेबाबत सामान्यतः विचारले जाणारे प्रश्न मित्रहो, बऱ्याच लोकांच्या मनात शेतकरी उत्पादक कंपनी बाबत प्रश्न निर्माण होतात, हे लक्षात घेऊन लोकांच्या मनात येणाऱ्या प्रश्नाबाबत माहिती देण्याकरिता FPO- FAQ Series च्या माध्यमातून समजून घेऊया, उत्पादक संस्थेची विशेषतः काय आहेत? ·          उत्पादकांची कंपनी ही शेतीकरी किंव्हा बिगर-शेती कामगार/ कारागीर याकरिता तयार केली असते. ·          उत्पादक कंपनी ही कायदेशीर अस्तित्व असलेली नोंदणीकृत संस्था असते. ·          संस्थेचे सभासद हे प्राथमिक उत्पादक असून ते भागधारक / शेअर होल्डर्स असतात. ·          ही संस्था आपल्या सभासदांच्या नफ्याकरिता कार्य करीत असते. ·          ह्या कंपनीच्या नफ्यातील एक भाग सभासदांमध्ये वितरीत केला जातो तर उर्वरित रक्कम संस्थाचा विस्तार करण्या करिता वापरला जातो.   उत्पादक कंपनीचे मालक को...

FPO- FAQ Series (Part-1)

Image
  FPO - शेतकरी उत्पादक संस्थेबाबत सामान्यतः विचारले जाणारे प्रश्न मित्रहो, बऱ्याच लोकांच्या मनात शेतकरी उत्पादक कंपनी बाबत प्रश्न निर्माण होतात, हे लक्षात घेऊन लोकांच्या मनात येणाऱ्या प्रश्नाबाबत माहिती देण्याकरिता FPO- FAQ Series च्या माध्यमातून समजून घेऊया.  उत्पादक संस्था म्हणजे काय असते? कोणत्याही शेती वा पशुपालन वा ग्रामीण कारागीर यापैकी कोणत्याही क्षेत्रातील प्राथमिक उत्पादकांनी एकत्रित येऊन एक कायेदेशीर तयार केलेली नोंदणीकृत संस्था म्हणजेच उत्पादक संस्था होय. उदा. शेतकरी, दूध उत्पादक, मच्छीमार, विणकर, ग्रामीण कारागीर, इतर कारागीर आदि.  उत्पादक संस्था ही  एक उत्पादक कंपनी, सहकारी संस्था किंवा इतर कोणताही कायदेशीर फॉर्म मध्ये नोंदणीकृत करू शकतो व त्यात आपल्या  सदस्यांमध्ये नफा / फायदे वाटून घेण्याची तरतूद केलेली असते. शेतकरी उत्पादक संस्था (एफपीओ) म्हणजे काय? शेतकरी उत्पादक संस्था हा एक उत्पादक संस्थेचा च ( Producer Organisation ) एक प्रकार आहे , ज्याचे सदस्य हे शेतकरी असतात , म्हणून त्याला शेतकरी उत्पादक संस्था असे म्हणतात. शेतकरी उत्पादक संस्थेचे ...

FPO- Learning From Experience - शेतकरी उत्पादक कंपनी- अनुभवातून शिकवण

Image
  शेतकरी उत्पादक कंपनी- अनुभवातून शिकवण  बऱ्याच मित्रांच्या प्रतिक्रिया आल्यात की , त्यांना त्यांचे गावात काही शेतकरी मिळून शेतकरी उत्पादक कंपनी ( FPO ) तयार करावयाची इच्छा दर्शविली, आणि त्याकरिता त्यांना उदाहरणादाखल काही अश्या शेतकरी उत्पादक कंपनीची माहिती हवी आहे की , जिथे शेतकऱ्यांनी स्वतः एकत्र येऊन, कोणत्याही NGO च्या मदतीशिवाय स्वतःची शेतकरी कंपनी उभी करून यशस्वीपणे संचालित करीत आहेत , अश्याच एका शेतकरी उत्पादक कंपनीबाबत नाबार्डची सलग्न संस्था नॅबकि सान ( https://www.nabkisan.org ) यांनी अभ्यास केलेल्या उत्पादक कंपनीची यशोगाथा जाणून घेऊ या........   शेतकरी उत्पादक कंपनीचे नाव- कृषीदीप अग्रीकल्चर प्रोडुसर कंपनी. गाव- बोरगाव , तालुका- मालेगाव , जिल्हा- वाशीम , महाराष्ट्र. वाशीम जिल्यातील, मालेगाव तालुत्यातील बोरगाव गावच्या १० शेतकऱ्यांनी एकत्र येऊन २००९ मध्ये शेतकरी बचत ग टाची सुरवात केली , गटाचे काम सुरळीतपणे सुरु असतांना सरकारी विभागाच्या मार्गदर्शनाने त्यांनी २०१ ४ मध्ये गटातील सभासदांना घेऊन शेतकरी उत्पादक कंपनी स्थापन केली , त्याचे नाव कृषीद...